Devlet yardımlarından yararlanıp rekabeti bozan ve bu haksızlıktan kazanç sağlayan şirketler yeni Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girmesini engelliyor.

 
Avrupa Birliği Komisyonu’nun hazırladığı 2009 Yılı Türkiye İlerleme Raporu açıklandı. Rapora göre, Türkiye, AB müktesebatına uyumda, ‘ekonomi, ticaret ve mali’ alanlarda olumlu ilerleme gösterirken, bazı alanlarda hiçbir ilerleme kaydetmiyor. Özellikle devlet yardımlarının ve ticaret yasasının AB müktesebatına uyumu sürekli erteleniyor.

AB Komisyonu, ticareti ve devlet yardımlarını düzenleyen yasalarla ilgili engellemeleri bu yılki raporunda birlikte ele alıyor. Bu iki yasasının ekonomiye getireceği şeffaflığın ülkede rekabeti sağlayacağına dikkat çekerek, bu alanda yasal düzenlemelerin hızla yapılmasını istiyor. Aksi takdirde, Türkiye’nin, rekabeti bozan devlet yardımları nedeniyle Gümrük Birliği içerisinde sorunlar çıkaracağını ileri sürüyor. Devlet yardımı alan şirketlerin ekonomide gri alanlar yarattığını belirtiyor.
Ticaret Kanunu’nu kim engelliyor

Türkiye’de AB’ye uyumlu “yeni Ticaret Kanunu” yürürlüğe girerse neler olacak derseniz... Ekonomide adeta bir devrim olacak... Çünkü, AB müktesebatına uyumlu yeni kanun gereğince şirketler, aldıkları devlet yardımlarını bilanço ve gelir tablolarında gösterecekler.

Böylece kimin ne kadar devletten para aldığı ortaya çıkacak. Devletten alınanlar sadece nakit destekler olmadığı için diğer ayni destekler de hesaplara yansıtılacak. Devletten alınan arsalar, ucuz kullanılan su, ucuz elektrik, devlet tarafından ödenen sosyal güvenlik primleri, alınan vergi iadeleri, ertelenen vergiler bütün bunlar şirket hesaplarında detaylı olarak görünebilecek. Dolayısıyla şirket hesapları şeffaflaşacak. Böylece kimin devletten ne aldığı bu ülkenin tarihinde ilk kez kesin olarak ortaya çıkacak.

Bu durumda sorulması gereken soru şu oluyor. Hükümetin hazırlayıp TBMM’ye gönderdiği AB müktesebatına uyumlu yeni Ticaret Kanunu’nu üç yıldır kimler TBMM’de bekletiyor?

Bu sorunun cevabı açık. Devlet yardımlarından yararlanıp rekabeti bozan ve bu haksızlıktan kazanç sağlayan şirketler yeni Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girmesini engelliyor. Bu şirketlerin pek çoğu “kriz lobisi”nin şirketleri. Bunlar devletten sürekli yardım talep ediyorlar. Serbest piyasada eşit koşullarda rekabet etmeyip, Ankara’nın kararlarıyla para kazanmayı alışkanlık haline getirmişler.

Bunlar, kendi firmalarına verdikleri borçların geri ödenmesini bile devlete yaptırmak istiyorlar. Hatırlanacaktır, bu amaçla IMF’den 35 milyar dolar borç alınıp, kendilerine verilmesini, aksi takdirde 2008 yılı sonunda Türkiye ekonomisinin döviz bulamayıp batacağını ileri sürdüler. Ama Türkiye ekonomisi onların ileri sürdüğü gibi batmadı, bu ülke döviz sıkıntısı yerine döviz bolluğu yaşamaya başladı.

Milletin temsilcileri, kriz lobisinin engellemelerine bir son vermek zorundalar. Bunun da yolu, bekleyen AB müktesebatına uyumlu Ticaret Kanunu’nu hemen yürürlüğe koymaktan geçiyor. “Kimin, ne kadar?” devlet yardımı aldığını, vergisini ödeyen vatandaş artık bilmek istiyor. Böylece kimin rekabet ortamında çalışarak kazandığını, kimin devlete yakın durarak zenginleştiğini vatandaş açıkça görecek.

Süleyman Yaşar
Kaynak: Taraf Gazetesi, 16.10.2009